مطالعات وحدت حوزه و دانشگاه

چکیده نماز جمعه یکی از عبادات سیاسی اجتماعی در دین مبین اسلام است. بدلیل کارکردهای فرهنگی، عبادی، سیاسی و اجتماعی نماز جمعه، علاوه بر تاکید در قرآن کریم، در روایات اسلامی مورد تائید و تاکید ائمه هدی علیهم السلام قرار گرفته استنماز جمعه از جمله عبادات جمعی است که نتیجه اعتقاد و التزام به آن علاوه بر آورده‌های فرهنگی و سیاسی، زمینه ساز اتصال دین با نظام اجتماعی است که در نتیجه بر کنش ها و واکنش های جامعه اسلامی بشدت تاثیرگذار خواهد بود . در این نوشتار با روش توصیفی – تحلیلی به این نتیجه رسیدیم که در اندیشه و منظومه فکری رهبر معظم انقلاب اسلامی مهم‌ترین کارکردها و ره‌آوردهای نماز جمعه را می‌توان، آورده‌های فرهنگی و سیاسی اجتماعی برشمرد. از جمله آثار فرهنگی می‌توان به توجه به خدا، نزول برکات جمعی، دوری از تفکرات سکولاریستی، هدایت فرهنگی در قالب مطالبه سیاسی، بصیرت افزایی سیاسی و جهاد تبیین اشاره کرد. آثار سیاسی اجتماعی نماز جمعه برای جامعه و مردم را بیشتر در قالب آثار بصیرت افزایی سیاسی نماز جمعه می‌توان تبیین کرد که از جمله آنها می توان به تشخیص و شناخت حق از باطل، پاسخ گویی به شبهات سیاسی اجتماعی روز، اطلاع از وقایع پیرامونی، افزایش وحدت و حس اقتدار جمعی اشاره کرد که در کلام رهبر معظم انقلاب اسلامی یافت می‌شوند.

چکیده آموزش اصول فقه در مقاطع دانشگاهی، به‌ویژه در رشتۀ حقوق، با دشواری‌های خاص خود روبه‌رو است. کتب درسی اصول فقه در حوزۀ علمیه به زبان عربی نگاشته شده ‌است، درحالی که بسیاری از دانشجویان در فهم متون عربی مشکل جدی دارند. اهمیت آموزش درست اصول فقه بر صاحب‌نظران پوشیده نیست. استدلال صحیح برای مواد قانونی و جلوگیری از برداشت اشتباه از قوانین، مهم‌ترین دلایل گنجاندن این درس در مقاطع کارشناسی و کارشناسی‌ارشد است. تدوین کتاب درسی به زبان فارسی که بتواند اهم مطالب اصول فقه را به سهولت به دانشجویان انتقال دهد بسیار مهم است. کتاب «اصول فقه کاربردی» با بهره‌گیری از تجارب کتب درسی پیشین، تلاش کرده است که کاربرد اصول فقه در حقوق را به‌صورت عملی نشان بدهد. استقبال گستردۀ جامعۀ دانشگاهی از این کتاب، حکایت از این دارد که انتظارات تا حد زیادی برآورده شده است. از طرفی، اقبال خوب مدرسان به کتاب اصول فقه کاربردی و نیز وجود برخی نقایص در آن، لزوم نقد این کتاب را بیش ‌از پیش نمایان می‌کند. پرداخت به موضوع‌هایی که جنبۀ کاربردی آن چندان روشن نیست، از اشکال‌های مهم این کتاب است. در کنار آن، بسیاری از مطالب با عنوان «برای مطالعۀ بیشتر» آورده شده است که جنبۀ الزامی ندارد. از آنجا که این کتاب به‌عنوان منبع اصلی کارشناسی‌ارشد معرفی شده است، شایسته بود این بخش بیشتر مورد توجه قرار بگیرد. در این تحقیق روش پژوهش بر اساس کتابخانه‌‌ای است.

چکیده امروزه جنگ‌شناختی، برای جلوگیری از حرکت جامعه در مسیر توسعه و پیشرفت به دنبال تحریف حقایق و تاثیر بر فرهنگ و افکار مردم است تا بتواند اراده و عمل آنان را سست نماید. یکی از جلوه‌های مقابله با تحریف، «جهاد تبیین» می‌‌باشد که نیازمند یک جریان فکری با زبان علمی و منطقی در جامعه است. از آنجایی که رهبر معظم انقلاب در «بیانیه‌ گام دوم» برای نیل به آرمان بزرگ ایجاد تمدن نوین اسلامی با امید و نگاه خوش‌بینانه به آینده بر ظرفیت «جوانان» و «جایگاه علم و دانش» تاکید دارد. لذا این پژوهش با هدف شناسایی شاخص‌های این بیانیه در راستای ایفای نقش دانشگاه در جهاد تبیین با هدف توسعه‌ای-کاربردی انجام شده است. روش انجام پژوهش تحلیل تم و ابزار جمع‌آوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان عرصه دانشگاهی و حوزه علمیه و مدیران فرهنگی که به صورت هدفمند با روش گلوله برفی انتخاب گردیدند، می‌‌باشد. دست آورد اصلی این پژوهش الگویی است که بر اساس آن، عوامل کنشی و واکنشی در چهار شاخص تبیین حرکت و اهمیت آن؛ تبیین نقاط امید بخش؛ تبیین واقعیت‌‌های میدان؛ تبیین راهبردها و راه حل چالشها دسته‌بندی شده‌اند. انتظار می‌رود با به کارگیری این الگو با نگاه آینده‌نگرانه و تکیه بر دستاوردها و تجارب گذشته از آزمون‌های بی حاصل اجتناب، و به عنوان منبعی راهبردی- عملیاتی از ظرفیت نظام آموزش عالی در راستای جهاد تبیین به صورت هدفمند استفاده گردد. 

چکیده هدف از نگارش مقاله حاضر، بررسی تطبیقی نظام‌های اقتصادی سرمایه‌داری، سوسیالیسم و اسلام از دیدگاه شهید مطهری است. روش تحقیق از نوع کیفی و اسنادی است. از این‌رو با توجه به اندیشه‌های استاد مطهری که به صورت مکتوب موجود است، مؤلفه‌ها یا ویژگی‌های هر کدام از این سه نظام اقتصادی، که صریحاً در تألیفات ایشان بدان اشاره شده است، شامل: (1) مالکیت، (2) ارث، (3) اختلاف افراد در ثروت و مالکیت، (4) ربا و (5) تشکیل کارتل و تراست، را انتخاب کرده، ابتدا جایگاه هر مؤلفه را در هر یک از سه نظام اقتصادی جداگانه بررسی می‌کنیم و در نهایت به مقایسه آنها در سه نظام اقتصادی می‌پردازیم. نتایج گویای آن است که نظام اقتصادی اسلام با تکیه بر آیات و روایات اسلامی، ضمن تأیید مزایای نظام‌های سرمایه‌داری و سوسیالیسم، موارد ضعف آنها را رد می‌کند. بر این اساس، نظام اقتصادی اسلام نسبت به دو نظام مذکور چارچوب بهتری برای پیشرفت دنیوی و اخروی بشر ارائه می‌کند.

چکیده هدف اصلی این پژوهش تحلیل محتوای کتاب‌های پیام آسمانی دوره­ی متوسطه­ی اول بر اساس مولفه‌های مهارت‌های زندگی بود که تمام متن، تصاویر و فعالیت کتاب‌ درسی پیام­های آسمانی‌ پایه­های هفتم، هشتم و نهم در سال تحصیلی 1402-1401 براساس توجه‌ به مولفه‌های مهارت‌های زندگی با استفاده از فهرست وارسی شاخص‌ها مورد تحلیل قرار گرفت.روش تحقیق، تحلیل توصیفی از نوع تحلیل محتوا است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل سه جلد کتاب پیام آسمانی دوره متوسطه اول که با توجه به محدود بودن جامعه‌ی آماری نمونه­گیری صورت نگرفته و حجم نمونه با جامعه­ی آماری برابر است. برای تحلیل داده­ها از آمار توصیفی همچنین از روش آنتروپی شانون برای وزن­دهی شاخص‌های مهارت‌های زندگی هر سه پایه استفاده شد. نتایج نشان داد در پایه­ی هفتم مولفه‌ تفکر انتقادی %3/ 26 بیشترین فراوانی، درپایه هشتم حل مسئله با %7/ 17 بیشترین فراوانی و در پایه نهم مهارت تفکر انتقادی %6/23 بیشترین فراوانی را دارد. از مجموع محتوای کتاب پیام­های آسمانی هر سه پایه، با توجه به جدول ضریب اهمیت یا وزن­دهی بیشترین مولفه همدلی 109 مورد به وزن 1146/0 و کمترین مولفه تفکر خلاق 44 مورد و وزن 0814/0 است.